مهمان‌نوازی یک عرف و آداب اجتماعی است که می‌توان آن را از جنبه‌ها و زوایای مختلف بررسی کرد. مردمانی که با «دیگران» در ارتباط و پیوندهای تنگاتنگ هستند (بوده‌اند)، حتما بخشی از روحیۀ مهمان‌پذیری، مهمان‌دوستی یا مهمان‌نوازی را فرا گرفته‌اند. در این میان برخی از مردمان بیش از بقیه در اجرای این آداب پیش رفتند و مهمان‌نوازی به یکی از خصوصیت‌های بارز آنان تبدیل شده است. ایرانیان به دلیل موقعیت جغرافیایی، سبک زندگی و دوران تاریخی متعددی که پشت سر گذاشته‌اند، از جمله ملت‌هایی هستند که مهمان‌نوازی را خوب می‌شناسند؛ تا جایی که برخی از جامعه‌شناسان مهمان‌نوازی ایرانی را در حد افراط دانسته، آن را نکوهیده‌اند. دور از ذهن نیست اگر مهمان‌نوازی و مهمان‌دوستی ایرانی را به دو بخش عمدۀ سخت‌افزار و نرم‌افزار تقسیم کنیم. سخت‌افزار آن به موضوعاتی همچون اتاق پذیرایی، خوراک، تزئینات، هدیه و از این قبیل و نرم‌افزار آن به هر آنچه که در حیطۀ آداب و رسوم همچون تعارفات، گفتارها، خوش‌رویی و از این قبیل قرار می‌گیرد، مربوط می‌شود. فرهنگ مهمان‌نوازی در بین ایرانیان سرشار از زیبایی‌های خاص خود است، به طوری از گذشته تاکنون فرهنگ ما آداب و رسوم بسیاری را برای مهمان‌نوازی و مهمان‌داری در خود جای داده است که در هنگام حضور مهمان در بین اقوام مختلف جلوه‌گر می‌شود. این کتاب بر آن است تا دریچه‌ای به روی فرهنگ گسترده و رنگارنگ مهمان‌نوازی ایرانی بگشاید و با بهره‌گیری از مستندات موجود و معتبر، زوایای مغفول و کمتر توجه‌شده در مهمان‌نوازی ایرانی را نشان دهد. گردآوری این کتاب نتیجه پروژه‌ای است که با پیشنهاد کانون راهنمایان گردشگری ایران به مناسبت برگزاری کنوانسیون جهانی راهنمایان ۲۰۱۷ شکل گرفته است. بر این اساس در ابتدای کار مجموعۀ منابع کتابخانه‌ای مورد نیاز شناسایی و در چند گروه مطالعاتی اعم از جامعه‌شناسی، ادیان، ضرب‌المثل و خرافات، سفرنامۀ سیاحان خارجی، معماری، مهمان‌نوازی دولتی، فرهنگ و مردم‌شناسی و ادبیات به شکل موضوعی دسته‌بندی و با دقت مطالعه شده است. فهرست: فصل اول: ادبیات و مهمان‌نوازی فصل دوم: مهمان‌نوازی و جامعه‌شناسی ایرانی فصل سوم: مهمان‌نوازی در گذر تاریخ فصل چهارم: دیدگاه‌های مذهبی درباره مهمان‌نوازی فصل پنجم: مصداق‌های مهمان‌نوازی در ادب عامه فصل ششم: مهمان‌نوازی در فرهنگ مردم ایران فصل هفتم: جلوه‌های مهمان‌نوازی در معماری ایرانی فصل هشتم: خاطرات راهنمایان گردشگری