معرفی کوتاه

«برنامه‌نویسی به زبان اسمبلی در معماری ۶۴ بیتی مدرن» نوشته دکتر جعفرنژاد قمی، یکی از معدود منابع فارسی است که اسمبلی را نه به‌عنوان یک مبحث تاریخی، بلکه در بستر معماری مدرن ۶۴ بیتی و با ابزارهای امروزی آموزش می‌دهد. اگر می‌خواهید بدانید کامپیوتر واقعاً چطور کار می‌کند، اینجا شروع کنید.

---

معرفی کامل کتاب

زبانی که به سخت‌افزار نزدیک‌ترین است

اسمبلی زبانی است که مستقیماً با پردازنده صحبت می‌کند. برنامه‌نویسانی که می‌خواهند سیستم‌عامل بنویسند، درایور توسعه دهند، کد را بهینه کنند یا در حوزه امنیت نرم‌افزار فعالیت کنند، دیر یا زود به این لایه می‌رسند. مشکل اینجاست که اکثر منابع موجود یا قدیمی‌اند یا معماری ۶۴ بیتی را جدی نگرفته‌اند.

محیط آشنا، مفاهیم عمیق

دکتر جعفرنژاد قمی آموزش را در محیط Code::Blocks تعریف کرده — همان محیطی که بسیاری از برنامه‌نویسان C و ++C با آن آشنا هستند. این انتخاب هوشمندانه، مانع اصلی ورود به اسمبلی را برمی‌دارد. اسمبلر NASM به‌عنوان ابزار اصلی انتخاب شده و نصب، پیکربندی و راه‌اندازی آن گام‌به‌گام توضیح داده می‌شود.

دوازده فصل، از پایه تا پردازش موازی

کتاب از تعریف داده و دستور mov شروع می‌کند و تا فناوری‌های SSE و AVX برای پردازش موازی پیش می‌رود. در مسیر، ساختارهای کنترلی، توابع بازگشتی، آرایه‌ها، پردازش فایل، و ارتباط اسمبلی با زبان C پوشش داده می‌شوند. هر فصل با تمرین‌های هدفمند بسته می‌شود و واژه‌نامه انگلیسی به فارسی در انتها، مرجع سریعی برای اصطلاحات فنی است.

---

این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

- دانشجویان رشته‌های کامپیوتر و الکترونیک که درس معماری کامپیوتر یا اسمبلی دارند
- برنامه‌نویسانی که با C یا ++C آشنا هستند و می‌خواهند به لایه پایین‌تر سیستم دسترسی داشته باشند
- توسعه‌دهندگانی که در حوزه امنیت نرم‌افزار، مهندسی معکوس یا بهینه‌سازی کد فعالیت می‌کنند
- کسانی که می‌خواهند برنامه‌های سیستمی با سرعت بالا بنویسند یا سخت‌افزار را از طریق کد کنترل کنند
- علاقه‌مندانی که می‌خواهند بفهمند پردازنده واقعاً چه می‌کند

---

ویژگی‌ها و نقاط قوت کتاب

- آموزش اسمبلی در معماری واقعی ۶۴ بیتی، نه نسخه‌های قدیمی ۱۶ یا ۳۲ بیتی
- استفاده از NASM در محیط Code::Blocks با راهنمای نصب و پیکربندی کامل
- پوشش موضوعات پیشرفته: توابع بازگشتی، پردازش فایل، SSE و AVX
- تمرین‌های پایان هر فصل برای تثبیت یادگیری
- واژه‌نامه انگلیسی به فارسی برای اصطلاحات تخصصی
- ۲۲۰ صفحه وزیری، چاپ اول ۱۴۰۴

---

سوالات متداول

پیش‌نیاز مطالعه این کتاب چیست؟

آشنایی با یک زبان برنامه‌نویسی مانند C، ++C، پاسکال یا ویژوال بیسیک، به‌همراه آشنایی با مبانی کامپیوتر و الگوریتم‌ها.

آیا این کتاب فقط نظری است یا کد عملی هم دارد؟

کتاب رویکرد عملی دارد. مثال‌های آموزشی هدفمند و تمرین‌های پایان هر فصل، یادگیری را به محیط واقعی کدنویسی متصل می‌کنند.

بعد از مطالعه این کتاب چه مهارتی کسب می‌شود؟

با ساختار داخلی سخت‌افزار کامپیوتر آشنا می‌شوید، می‌توانید برنامه‌های سیستمی بنویسید و سخت‌افزارهای مختلف را از طریق برنامه‌نویسی کنترل کنید.

---

درباره نویسنده

دکتر عین‌الله جعفرنژاد قمی عضو هیأت علمی جهاد دانشگاهی است. این کتاب حاصل تجربه تدریس و پژوهش ایشان در حوزه برنامه‌نویسی سیستمی و معماری کامپیوتر است.